GRIP Guarding Robot Interaction Performance – Uw systematische robot RI&E tool

GRIP (Guarding Robot Interaction Performance) is een RI&E die specifiek is gericht op mens-machine-interactie en diverse eisen uit de Machineverordening en Arbowetgeving. Via een gestructureerde vragenlijst worden allerlei aspecten van veiligheidsrisico’s en beheersmaatregelen nagelopen. Daarbij wordt gekeken naar technische factoren, de factor mens en de factor omgeving. En naar omstandigheden of factoren die de effectiviteit van een barrière (beheersmaatregel) verminderen of tenietdoen (zogenaamde escalatiefactoren).

De veiligheidsrisico’s op de werkvloer veranderen als gevolg van technologische ontwikkelingen en de wijzigingen op de arbeidsmarkt. Robotica, AI (kunstmatige intelligentie) en machine learning (ML) kunnen enerzijds risico’s signaleren en helpen voorkomen, anderzijds brengen ze zelf nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee. Om de arbeidsveiligheid (en machineveiligheid in het bijzonder) te waarborgen moeten deze risico’s worden geïnventariseerd en zoveel mogelijk worden beperkt. GRIP is een tool die hier speciaal voor is ontwikkeld.

Intake

Voordat u start met de robot RI&E krijgt u enkele introductievragen. Deze gaan specifiek in op o.a. zaken als het type robot waar de RI&E betrekking op heeft, de firmware/softwareversie, het aantal robots dat wordt ingezet, specifieke karakteristieken van de werkomgeving waarbinnen de robot moet functioneren, waar de robot voor wordt ingezet maar ook welke medewerkers ermee gaan werken en welke mate van interactie tussen de medewerker en robot er (mogelijk) is.

GRIP BowTie

GRIP is ontwikkeld op basis van de BowTie-methode. Dat is een kwalitatieve methode voor risico-analyse en is gebaseerd op scenario-denken. Aan de hand van een digitale visualisatie (een BowTie of vlinderdas diagram) ontstaat er in één oogopslag inzicht in de bedreigingen en beheersmaatregelen die van toepassing zijn op de robot/cobotapplicatie binnen uw bedrijf. Dit inzicht wordt opgebouwd aan de hand van een semi-gestructureerde vragenset die systematisch zowel de gevaren, beheersmaatregelen als de escalatiefactoren inventariseert. Centraal in het vlinderdas diagram staat de ongewenste gebeurtenis die zich voordoet als uit de bedreiging het gevaar is ontstaan, bijvoorbeeld wanneer een werknemer zich op het pad van de robot begeeft of de robot zelf van zijn pad afwijkt. Met als potentieel gevolg dat er contact tussen de mens en de robot ontstaat (een botsing).

Doordat onze methode de robot RI&E visueel ondersteunt dient het als uitstekend hulpmiddel om de risicodialoog in uw organisatie te faciliteren met werknemers en managers. Terwijl u de vragenset invult worden namelijk parallel de antwoorden gevisualiseerd in een BowTie/vlinderdasmodel.

Op het moment dat de inventarisatie compleet is, wordt u gevraagd een risicobeoordeling te doen. U heeft daarbij de volgende opties: het Pilz Hazard Rating system, Hazard Rating Number (HRN) of de Kinney & Wiruth methode. Met onze methodiek wordt voldaan aan de gebruikelijke eis, zoals ook vastgelegd in ISO 12100 (paragraaf 5.6.1), dat zowel vóór als na het nemen van maatregelen een risico-inschatting plaatsvindt. Bij de uitkomst van de risicobeoordeling krijgt u zowel het risicogetal als een kleurcodering per gevolg in de BowTie. De volgende kleurcodering wordt gehanteerd:

• laag risico (groen)
• middelhoog risico (oranje)
• hoog risico (rood)

Vervolgens worden u enkele vragen gesteld over zogeheten escalatiefactoren. Deze vragen geven inzicht of er bepaalde omstandigheden of factoren in uw organisatie aanwezig zijn die mogelijk de effectiviteit van de geïmplementeerde maatregelen verminderen. Tenslotte krijgt u aan het einde van GRIP nog enkele vragen gericht op het toetsen van uw compliance aan de Machineverordening en Arbowetgeving voor de betreffende robotapplicatie. Dit noemen wij de compliance check.

Risico-inventarisatie voor robots en cobots

De inzet van intelligente technologieën zoals robots en cobots (robots waarmee wordt samengewerkt) brengen nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee. Al vóór de aanschaf en implementatie van robots en cobots is een goede risico-inventarisatie en evaluatie voor de mens-machine-interacties van belang:

GRIP gaat uit van duidelijke evidence-based richtlijnen en vereisten voor veilige Human Robot Interaction (HRI) en loopt daarmee voor op de recente vereisten uit de Machineverordening op dit vlak. Het levert maatwerk voor de specifieke bedrijfssituatie en is gericht op robot, mens en omgeving. GRIP is data-gedreven.

Voordelen GRIP